Month: February 2021

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ նշանակություն ունի օդը կենդանի օրգանիզմների համար:

Բոլոր կենդանի օրգանիզմները շնչում են թթվածին, արտաշնչում ածխաթթու գազ:

2. Ի՞նչ գազերից է կազմված օդը:

Նշված գազերից բացի օդում միշտ լինում են ջրային գոլորշիներ, սառցե բյուրեղներ, ծխի, մրի և փոշու մասնիկներ:

3. Օդի ի՞նչ հատկությունների ես ծանոթ:

Թթվածին

4. Ինչպե՞ս կարող ես ապացուցել, որ քո շրջապատում օդ կա: Կատարի՜ր առաջադրանքները և կհամոզվես:

Առաջադրանք 1

Վերցրո՜ւ նեղ վզիկով շիշ և դրա վրա դի՜ր ձագար: Ձագարի պոչը փաթաթի’ր թաց թղթով այնպես, որ այն ամուր մտնի շշի մեջ: Ձագարով շուր լցրո՜ւ շշի մեշ: Ինչո՞ւ է ջուրը ձագարից դանդաղ լցվում շշի մեշ: Մի փոքր բարձրացրո՜ւ ձագարը, որպեսզի շշի և ձագարի միշև ճեղք գոյանա: Բացատրի՜ր դիտարկված երևույթները: Կատարի՜ր հետևություններ: Ձեռքի տակ ձագար չունենալու դեպքում այն կարելի է պատրաստել ստվարաթղթից կամ հաստ թղթից:

Առաջադրանք 2

Որոշի՜ր՝ կախվա՞ծ է արդյոք այրման տևողությունը օդի քանակից (փորձը կատա­րի՜ր մեծերի ներկայությամբ, զգուշորեն):

Պատվանդանների վրա ամրացրո՜ւ երեք մոմ և վառի՜ր դրանք: Մոմերից մեկը ծածկի՜ր մեկ լիտրանոց ապակե տարայով, մյուսը՝ երկու լիտրանոցով, իսկ երրորդը թող բաց մնա: Մոմերից ո՞րը շուտ կհանգչի: Ինչո՞ւ:

Բլոգում գրի՜ առ քո դիտարկումներն ու հետևությունները:

Առաջադրանք 3

Պարզելու համար, թե ինչպես է տաքանում

Երկրամերձ օդը, վերցրո՜ւ երկու թափանցիկ, անգույն ապակի: Դրանցից մեկը ներկի’ր սև գույնով: Ապակիները դի’ր ձյան վրա այնպես, որ երկուսն էլ արևի ճառագայթներից հավասարա­պես տաքանան: Ո՞ր ապակու տակ ձյունը արագ կհալչի: Մո՞ւգ, թե՞ թափանցիկ մարմիններն են շուտ տաքանում:

1․Գտիր այն թիվը, որի

 1/6 մասը 20 է

20*6=120

1/25 մասը 4 է

4*25=100

 1/100 մասը 6 է

6*100=600

 1/9 մասը 1 է

1*9=9

 1/15 մասը 30  է

30*15=450

 1/3 մասը 164 է

164*3=492

1/8  մասը  3000  է

 
3000*8=24000

2․Գտիր այն թիվը, որի

2/7  մասը 20 է

20*7=140

3/8  մասը 12 է

12*8=96

 4/9 մասը 24 է

24*9=216

3/12  մասը 1 է

1*12=12

 2/3 մասը 30  է

30*3=90

 4/25 մասը 16 է

16*25=400

 3/10 մասը  6000  է

6000*10=600 

Այժմ կազմիր նմանատիպ առաջադրաքներ ու լուծիր։

1/17 մասը 1700 է

1700*17=28900

1/7 մասը 3 է

3*7=21

1/25 մասը 4 է

25*4=100

1/14 մասը 12 է

12*14=168

1/8 մասը 4 է

4*8=320

1/15 մասը 23 է

23*15=345

1/30 մասը 4 է

4*30=120

Մ.թ.ա. 95-55թթ Տիգրան Արտաշեսյանը անվան երկրորդ կրողը, նախնիններից ժառանգում է կայացած պետություն և հզոր բանակ, որի միջոցով էլ կարողանում Է Տիգրան Մեծի օրոք Մեծ Հայքի թագավորությունը հասնում է իր հզորության գագաթնակետին. Մատնելով Պարթևական թագավորությանը ՝ Հայքը կարճ ժամանակով դառնում է Առաջավոր Ասիայի  պետությունը. Տիգրան Մեծի տերությունը տարածվում էր Կասպից ծովից մինչև Միջերկրական ծով, Կովկասյան լեռներից մինչև Միջագետքի անապատները։ Տիգրանը, սակայն, կորցնում է իր նվաճումների մեծագույն մասը  թագավորության և Հռոմեական հանրապետության դեմ պայքարում։  Մ․թ․ա․ 66 թ. հռոմեական տիրությունը և պարքևները հայոց թագավորանիստ ոստան Արտաշատը։ Հայաստանը շարունակում էր պահպանել իր տարածքի ամբողջականությունը (15 նահանգները) և նույնիսկ որոշ նվաճած հողեր։ Տիգրան Մեծի կառավարման վերջին տարիներն անցնում են համեմատաբար խաղաղ աշխարհաքաղաքական պայմաններում։ Հայոց «արքայից արքան» մահանում է մ․թ․ա 55 թ. թողնելով գահը որդուն՝ Արտավազդին։

Տիգրան Մեծի օրոք ստեղծվել է Հայոց աշխարհակալությունը․ երկրներով հանդերձ այն զբաղեցնում էր շուրջ 3.000.000 քառակուսի կմ տարածք տասն անգամ գերազանցում էր Մեծ Հայքի տարածքը։ Տիգրանյան Հայաստանում խոսում էին 15-ից ավելի լեզուներով։ Տիգրան Մեծի օրոք Հայաստանը մարտադաշտ կարող էր դուրս բերել 300.000 զինվոր:Հայոց արքան աչքի է ընկել նաև քաղաքաշինական գործունեությամբ։ Մ․թ․ա․ 80-70-ական թվականներին Արևմտյան Տիգրիսի ափին հիմնադրում է Տիգրանակերտ քաղաքը, որը դառնում է հայոց նոր մայրաքաղաքը։ Տիգրանն իր անունով քաղաքներ է հիմնադրել նաև ուրիշ տեղ, այդ թվում՝ Արցախում։