Posted in Մայրենի

Լեզվական աշխատանք ուրիշի ուղակի խոսքը

Կետադրեք նախադասությունները

  1. Բժշկուհին ասաց, պետք է ամեն օր խմեք նշանակված դեղերը։
  2. Այստեղ բոլորդ իջեք, բացականչեց վարորդը։
  3. Կես ժամից հայտարարեց օդաչուն, ինքնաթիռը, վայրէջք է կատարելու։
  4. Բոլորդ գնացեք տուն, խիստ հրամայեց ոստիկանը։
  5. Կարմիր գույնով, ներկեք ծաղիկները ասաց ուսուցչուհին։

Ուրիշի ուղղակի խոսքի համար գրեք հեղինակի խոսք և կետադրեք

  1. Արագ հեռացեք այստեղից, ասաց հայրիկը։
  2. Աղջիկն ասաց, թողեք ես կավարտեմ այդ աշխատանքը։
  3. Բոլոր խնձորները այգուց հավաքիր, ասաց մայրիկը, և լցրու զամբյուղը։
  4. Պատուհանները բացեք, գարուն է եկել, ասաց տղան:

Նախադասությունները կետադրեք, եթե դրա անհրաժեշտությունը կա

  1. Նրանք հեռացան, քան որ արդեն ավարտել էին աշխատանքը։
  2. Նրանք խանութից գնեցին կարտոֆիլ, կաղամբ, գազար և կանաչիներ։
  3. Առավոտյան ավարտեցին աշխատաքը և գնացին տուն։
  4. Անահիտը, Կարինեն, Մարիամը գնացին այգի, որպեսզի ծաղիկ հավաքեն։
  5. Ուսուցչուհին խիստ բարկացավ, և աշակերտները հասկացան, որ իրենք սխալ էն իրենց պահել։

Posted in Մայրենի

Եթե ես երկնքի վրա լինեի

Երկինքը շատ գեղեցիկ է: Մանավանդ աստղերը, լուսինը և արևը: Երկինքը մուգ կապույտ է, իսկ աստղերը, արևը և լուսինը դեղին: Արևը մեզ առավոտյան լույս է տալիս: Աստղերը շատ գեղեցիկ են: Ես երբ պարկում եմ խոտերի վրա նայում երկնքին, մտածում եմ թե ինչի է այսքան գեղեցիկ գիշերով երկինքը: Ես շատ եմ սիրում աստղերը և ուզում եմ հայտնվել երկնքի վրա, տեսնել լուսինը, արևը և աստղերը:

Երկնքին նայելը և հիանալը պետք է անել գիշերը, որովհետև գիշերը ավելի գեղեցիկ է երկինքը:

Մի տեղ կա որը կոչվում է, աստղադիտարկում, այնտեղ կա մի սարք որով կարող ես մոտիկից դիտել աստղերին:

Եթե ես երկնքի վրա լինեի, ես կվեկալեի մի աստղ և կդնեի տուփի մեջ, կտանեի տուն և կպահեի: Հետո այտ աստղը կնվիրեի մայրիկիս, որովհետև նա էլ աստղի նման շատ գեղեցիկ է:

Եթե ես երկնքի վրա լինեի, ինձ հետ կտանեի իմ դասարանին, մանավանդ գիշերը, որպեսզի նրանք էլ հիանան այտ տեսարանով: Ես նաև ինձ հետ կտանեի իմ սիրելի ուսուցչուհիներին: Իմ կարծիքով, որ ետպես լիներ բոլորս էլ ուրախ կլինեինք:

Ինձ թվում է, որ ես հայտվեմ երկնքի վրա այնտեղ ուրիշ մարդիկ էլ կլինեն:  

Թեստ 6

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
    Եղբայր

Հարյուր

Պատմըվածքը

Հեքիաթի

2. Ի՞նչ է նշանակում  երևակայել բառը.

       ա/ պատկերացնել
       բ/ շինել
       գ/ պատրաստել
        դ/ կառուցել

 3. Գրի՛ր տրված  բառերի հոմանիշները.
       
ա/ գեղեցիկ               սիրուն
       
բ/ շատ                      մեծաքանակ
       
գ/կախարդական    մոգական

       դ/ մեծ                     հսկա

4. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

      ա/ սիրտպարզ

       բ/ բարեկամբարդ

      գ/ գեղեցկությունպարզ

       դ/ անգետածանցավոր

5. Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.

      ա/ խաղեր

       բ/ պատուհաններ

       գ/ թվեր

       դ/ իշխան

6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված.

      ա/ գեղեցիկածական

      բ/ տխուրգոյական

      գ/ գառնուկգոյական

      դ/ մոլորակգոյական

 7. Փակագծերում  նշված բայերը համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին:

       Հասկանում ենք                

       Ճանաչում են                    

       Հիշում եմ                    

       Վախենում եմ                  


8.
Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:

     Իշխանիկը ապրում էր մի փոքրիկ մոլորակի վրա:
      Ենթակա-Իշխանիկը

      Ստորոգյալ-ապրում էր

9. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
Երբ նրանց պատմում ես, որ դու նոր բարեկամ ես ձեռք բերել, նրանք երբեք չեն հարցնում ամենագլխավորի մասին:

Քանի՞տարեկան է նա: Քանի՞ եղբայր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը:

10. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրու՛:

ամենևին էլ չեմ ուզում, որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար:


11.
Ի՞նչ են շատ սիրում մեծահասակները:
Մեծահասակները սիրում են թվեր:

12. Ի՞նչ էին հարցնում մեծահասակները նոր բարեկամի մասին:

Քանի՞տարեկան է նա: Քանի՞ եղայր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը։

 13. Ինչո՞ւ Փոքրիկ իշխանի մասին պատմելը հեշտ չէր.

       ա/ հեղինակը մանրամասները չէր հիշում

        բ/արդեն վեց տարի էր անցել, ինչ նա և գառնուկը հեռացել էին

       գ/ բարեկամներին շուտ էին մոռանում

       դ/ հեղինակի սիրտը ճմլվում էր

14. Ինչո՞ւ էր հեղինակը վախենում մեծահասակների նման դառնալուց.

      ա/ ճիշտ հարցեր էին տալիս

       բ/ ծիծաղում էին համարների և թվերի վրա

      գ/ մեծահասակները թվերից բացի ոչնչով չէին հետաքրքրվում

      դ/ մեծահասակները շատ բարեկամներ ունեին

15. Դու՛րս գրիր  այն հատվածը, որտեղ գրված է, որ երեխաները պետք է հասկանան  և  ներեն մեծերին:

Չարժե նրանցից նեղանալ: Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն:

ՄԵՍՐՈՓ ՄԱՇՏՈՑԻ ԱՆՎԱՆ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆ

Մատենադարան կամ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, հին ձեռագրերի և փաստաթղթերի պահպանման և ուսումնասիրման կենտրոն, ձեռագրերի պահպանման աշխարհի ամենահարուստ կենտրոններից մեկը։ Ունի ձեռագրերի և միջնադարյան գրքերի աշխարհի ամենախոշոր հավաքածուներից մեկը։ Այստեղ պահպանվում են շուրջ 23000 ձեռագիր, հմայիլներ, պատառիկներ և 300 000 արխիվային փաստաթուղթ։Ամեն տարի այցելուները լինում են մինչև 50000 մարդ։

Հայերեն ձեռագիր մատյանների ամենախոշոր պահոցն է։

5-րդ դարի սկզբից Հայաստանում և հայաշատ վայրերում գրվել և ընդօրինակվել են հազարավոր ձեռագիր (գրչագիր) մատյաններ, որոնք պահվել են վանքերի ու մենաստանների գրատներում ու մատենադարաններում։

Հայերեն ձեռագիր մատյանների ամենախոշոր պահոցն է։ 

Նախկինում այն կոչվել է Կուլտուրպատմական ինստիտուտ։

Միջնադարում ձեռագիր մատյաններին մշտապես սպառնացել է օտար նվաճողների ավարառության ու ոչնչացման վտանգը։

Մատենադարանը որպես առաջին գիտահետազոտական հաստատություն Հայաստանում, ստեղծվել է 1921-ին՝ Էջմիածնի ձեռագրատան հիմքի վրա։ Նախապես կոչվել է Կուլտուրպատմական ինստիտուտ։ 1939-ին Մատենադարանն Էջմիածնից տեղափոխվել է Երևան և տեղավորվել Հանրային գրադարանի շենքում։ Մատենադարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1945-57-ին։ Մատենադարանն այդ շենք է փոխադրվել 1959-ին, 1962-ին կոչվել է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան։

Մատենադարանը որպես առաջին գիտահետազոտական հաստատություն Հայաստանում, ստեղծվել է 1921-ին՝ Էջմիածնի ձեռագրատան հիմքի վրա։ Նախապես կոչվել է Կուլտուրպատմական ինստիտուտ։ 1939-ին Մատենադարանն Էջմիածնից տեղափոխվել է Երևան և տեղավորվել Հանրային գրադարանի շենքում։ Մատենադարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1945-57-ին։

Մատենադարանում ձեռագրերը հավաքագրվում են հիմնականում կրոնաեկեղեցական, ուսումնական, պետականհասարակական հաստատությունների, ինչպես նաև անհատական նվիրատվությունների միջոցով։

Մատենադարանում պահվող ձեռագրերը վերաբերում են միջնադարյան Հայաստանի մշակույթի և գիտության բոլոր բնագավառներին՝ պատմությանը, աշխարհագրությանը, փիլիսոփայությանը, ուղղագրությանը, իրավունքին, մաթեմատիկային, գրականությանը և մանրանկարչությանը։ Մատենադարանի ֆոնդը կազմված է ձեռագրերից, արխիվային փաստաթղթերից, գրադարանից և պարբերականներից:

Մեզ հասած հնագույն ամբողջական ձեռագիրը 7-րդ դարում ընդօրինակված մագաղաթե Ավետարան է (հայտնի է «Վեհամոր» կամ «Բանանցի Ծեր Ավետարան» անուններով), որի վրա ձեռքը դրած երդվել են ՀՀ 3 նախագահները։ Եզակի ձեռագրերից է Լազարյան Ավետարանը, որն ունի ճշգրիտ թվական՝ 887։

Posted in Մայրենի

Լեզվական աշխատանք (Ուրիշի ուղղակի խոսքի կետադրություն)

1. Գտեք նախադասությունների կոչականները և կետադրեք:

-Ես քեզ երբեք չեմ ների, Մարկոս, քո այդ վատ արարքը չեմ մոռանա:

Աղջիկներ, մի քնաի վայրկյանից ավարտում եմ աշատանքս և կգամ ձեզ հետ:

– Դուք ամեն ինչ մոռացության եք տվել, անամոթներ:

– Միայնակ զբոսնում ես փոքրիկ, միթե չես վախենում ավազակներից:

Սրիկաներ, այդ ամենի համար դուք դեռ պատասխան եք տալու:

2. Ուրիշի ուղղակի խոսք կետադրեք:

Գորտեր հպարտ հայտատարեցին.
Մեր ճահիճից լավ տեղ աշխարհում չկա:

Տղան ծնողներին ասաց.
Ես գնալու եմ հեռու երկիր և վերադառնալու եմ 10 տարուց:

Ուսուցիչը զգուշացրեց սովորողներին.
Եթե դուք շարունակեն ձեզ անկարգ պահել, խիստ նկատողություն կստանաք:

Ոստիկանը կանգնեցրեց վարորդին և տեղեկացրեց.
Դուք գերեզանցել եք մեքենայի արագույթունը, որի համար պետք է տուգանվեք:

3. Հեղինակի խոսքը դրեք ուրիշի ուղղակի խոսքի սկզբում, մեջտեղում, վերջում և կետադրեք:

Նապաստակները սարսափած ասացին

Մոտերքում գայլ է հայտնվել, շտապեք ձեր ձագուկներին թաքցնել բներում:

Մոտերքում գայլ է հայտնվել,-  նապաստակները սարսափած ասացին,- շտապեք ձեր ձագուկներին թաքցնել բներում:

Մոտերքում գայլ է հայտնվել, շտապեք ձեր ձագուկներին թաքցնել բներում,- նապաստակները սարսափած ասացին։

Թռչունները երգում էին

Շուտով գալու է գարունը, այլևս սառը ձյան տակ հացի փշուրներ չենք փնտրելու:

Շուտով գալու է գարունը,- թռչունները երգում էին,- այլևս սառը ձյան տակ հացի փշուրներ չենք փնտրելու:

Շուտով գալու է գարունը, այլևս սառը ձյան տակ հացի փշուրներ չենք փնտրելու,- թռչունները երգում էին։

Քույրը եղբորն ասաց

Այլևս չեմ օգնելու քեզ կատարել դասերդ, դու մեծ տղա ես և կարող ես ինքնուրույն ամեն ինչ հասկանալ:

Այլևս չեմ օգնելու քեզ կատարել դասերդ,- քույրը եղբորն ասաց,- դու մեծ տղա ես և կարող ես ինքնուրույն ամեն ինչ հասկանալ:

Այլևս չեմ օգնելու քեզ կատարել դասերդ, դու մեծ տղա ես և կարող ես ինքնուրույն ամեն ինչ հասկանալ,- քույրը եղբորն ասաց։

Posted in Մաթեմ

Տեղափոխության վերբերյալ խնդիրներ

  1. Երկու պարկում կար  124 կգ շաքարավազ։ Երբ |-ից 4 կգ տեղափոխեցին ||-ի մեջ, պարկերում շաքարավազների քանակները հավասարվեցին։ Քանի՞ կգ շաքարավազ կար յուրաքանչյուր պարկում։

66

  • Երկու  արկղում կա  74կգ  խնձոր։ Երբ |-ից 3կգ  լցրին ||- ի մեջ, ապա արկղերում խնձորների քանակները  հավասարվեցին։ Քանի՞ կգ   խնձոր կար արկղերում նախքան տեղափոխությունները։

40

  • Երկու  խմբում կային  150 ուսանող։ Երբ|-ից 10 հոգի տեղափոխեցին || խումբ, ապա խմբերում ուսանողների քանակները հավասարվեցին։ Քանի՞ուսանող կար յուրաքանչյուր խմբում։

85

  • Երկու  պահեստներում  կար  540 պարկ ալյուր։ Երբ|-ից 20 պարկ տեղափոխեցին || պահեստ, պահեստներում ալյուրների քանակները հավասարվեցին։ Քանի՞ պարկ ալյուր կար յուրաքանչյուր պահեստում։

290