Category: Հայրենագիտություն

Արշակունյաց դինաստիան թագավորել է 66–428 թթ.-ը: Հզոր արքա է եղել Տրդատ Գ_ն:

Հայոց թագավոր (Տրդատ Գ Մեծ, 287-330):

Վերջինս հռոմեական զորքի աջակցությամբ Հայաստանից դուրս է մղել պարսիկ նվաճողներին և հաստատվել հայրենի գահին: ­Տրդատ Գ–ն ավե­լի քան 10 տարի պատերազմել է Սասա­նյան Պարսկաստանի դեմ: Սասա­նյաններն ստիպված հրաժարվել են «Հա­յաստանի մեծ թագավոր» տիտղոսից, ճանաչել Տրդատ Գ–ի գահակալումը:

Տրդատ Գ–ն վերականգնել է պարսկական տիրապետության ժամանակ խախտ­ված «Արտաշիսական սահմանները»: Գա­հակալման տարիներին քրիս­տոնեության հետևորդներին: Հետագայում քրիստոնեության մեջ տես­նելով Հայաստանը պարսկստանին զերծ պահելու միջոց և քաղաքական ու հոգևոր միասնության ամուր հիմք, 301-ին, աշխարհում առաջինը, այն հռչակել է պետական կրոն: Հրավիրելով հայ ավագանու ժողով՝Գրիգոր Ա Լուսավորչին (302-325/326) կարգել է Հայոց եպիսկոպոսապետ՝ սահմանելով եկեղեցու և հովվապետի թագավոր:

Հեթանոսությանը սատարող Պարսից Շապուհ II Երկարակյացին (309-379) հա­ջողվել է Տրդատ Գ Մեծի դեմ հանել դժգոհ նախարար­ներին (հեթանոսամետ նախարարները միացել էին պարսկասեր ուժերին) և Հյուսիսային Կովկասի ցեղերին: Սակայն Հայոց արքան նախ հաշվեհարդար է տեսել նախարարների հետ, ապա ճակատամարտել հյուսիսային ցեղերի դեմ և պահպանել Հայաստանի միասնությունն և քրիստոնեությունը: Հռոմ. կայսրությունից ստանալով օգնական ուժեր՝ Տրդատ Գ Մեծը սահմանային շրջաններում հաղթ, մարտեր է մղել նաև պարսկ. զորքերի դեմ: Նրան հաջողվել է վերականգնել Մեծ Հայքի թագավորու­թյան սահմանները՝ ստեղծել կենտ­րոնացված հզոր պետություն: Մովսես Խորենացին Տրդատ Գ Մեծին բնորոշել է որպես Հայոց վերջին թագավորի և քրիստոնեությունը տարա­ծելու ու վերա­պահել է նրան առաջատար դեր:

Նախապատրաստական աշխատանք.

Տեսաֆիլմը Փայտարվեստի թանգարանի մասին

Փայտարվեստի թանգարանի մասին

Մեր դպրոցից մինչև Փայտարվեստի թանգարան 6,0 կմ է.

Ճամփորդության վայրը՝

Փայտարվեստի թանգարան

Ճամփորդության օրը՝

10.02.2021թ.

Մեկնում՝ 12:00՝ Արևմտյան դպրոցի բակից

Վերադարձ՝ 14:30՝ Արևմտյան դպրոց

Պատասխանատուներ՝

Արմինե Գոգինյան

Աչեր Բաստաջյան

Մասնակիցներ՝

Արևմտյան դպրոցի  4.1 դասարան

1. Արփի Փիրումյան
2. Մանե Հարությունյան
3. Մարկ Վարդանյան
4. Մհեր Բարսեղյան
5. Արգիշտի Մելքոմ Մելքոմյան
6. Արեն Նուրջանյան
7. Արմեն Աղաբաբյան
8. Եվա Գրիգորյան
9. Միքայել Հակոբյան
10. Ժասմինա Հակոբյան
11. Աբել Մովսեսյան
12. Հայկ Հայրիյան
13. Մհեր Մկրտչյան
14. Արամ Գալստյան
15. Մհեր Հակոբյան
16. Վալերի Սարգսյան
17. Սուսաննա Հակոբյան
18. Ռոքսանա Ռեզաիֆար
19. Լևոն Այվազյան
20. Անրի Մելիքյան
21. Լևոն Ժամհարյան

Փայտարվեստի պետական թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թ.: Թանգարանի հավաքածուն կազմավորվել է կոլեկցիոներների և հեղինակների նվիրատվություններից, հետագայում` գիտարշավային նյութերի ու ձեռքբերումների շնորհիվ: Թանգարանի հիմնական խնդիրներից է` հավաքագրել, պահպանել, ցուցադրել փայտարվեստի նմուշներ և նպաստել ազգային փորագրության ավանդույթների զարգացմանը, ինչպես նաև նպաստել արհեստների մշակույթի, մասնավորապես, փայտարվեստի վերականգնմանը: Փայտարվեստի թանգարանը, միևնույն ժամանակ, յուրօրինակ դպրոց է, որտեղ մասնագիտական կրթություն են ստացել ցուցադրվող հեղինակներից շատերը: Նրանց աշխատանքներից ձեռք են բերել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Մոսկվայի և Ս.Պետերբուրգի որոշ թանգարաններ: Ցուցադրությունը պայմանականորեն բաժանվում է երեք մասի` հնագույն մշակույթի, կիրառական արվեստի և քանդակի բաժինների: Վերջին երկուսում ներկայացված են պրոֆ‎եսիոնալ քանդակագործների, նկարիչների և փայտի փորագրության վարպետների ժամանակակից ստեղծագործություններ: Իսկ հնագույն մշակույթի բաժնում, արհեստների զարգացման պատմության և նրանց փոխներգործության լիարժեք պատկերման նպատակով փայտե առարկաների հետ մեկտեղ ցուցադրվում են նաև հարակից արհեստների նմուշներ: Ցուցադրությունում ներկայացված են ինչպես հին փայտե առարկաներ, այնպես էլ ժամանակակից փորագրության և քանդակի նմուշներ:

Սա իմ <<Հայրենագիտության>> բաժինն է.

Վանի թագավորություն

Գնացել էինք Էրեբունի թանգարան

Հայկական բնաշխարհ

Էրեբունի թանգարան

Հայկական լեռնաշխարհ

Ավանդազրույց Մասիսի և Արագածի մասին

Կատարել եմ մեր բակի աշունը նախագիծը

կատարել եմ նաև մեր գյուղի աշունը նախագիծը

Առասպելները

Առասպել սևանալճի մասին

Արա գեղեցիկ և Շամիրամը

Հին նոր ոչ մի երկիր չի ունեցել այնքան մեծ թվով մայրաքաղաքներ, որքան ունեցել է Հայաստանը: Գտնվելով Արևելքի և Արևմուտքի սահմանի, Հայաստանը հարյուրամյա շարունակ դարձել էր զորական բախումների մարզում, երկարաձև պատերազմների միջավայրում:

Օտար թշնամիների Կանոնավորապես կրկնվող հարձակումները ստիպել են երկրի մայրաքաղաքը հաճախակի մի տեղից տեղափոխել է ուրիշ ավելի ապահով տեղ: Հայաստանը ունեցել է 13 մայրաքաղաք: Դրանք են՝ Վան, Արմավիր, Երվանդաշատ, Արտաշատ, Տիգրանակերտ, Վաղարշապատ, Արշակավան, Դվին, Բագարան, Երազգավորս, Կարս, Անի, Երևան, ահա այսքան մայրաքաղաք ունի Երևանը: Ահա, թե ինչու են օտար հեղինակները Հայաստանը կոչել «թափառող մայրաքաղաքների երկիր»: Բագարանից և Երազգավորսից բացի, մեր մյուս մայրաքաղաքները հսկայական քաղաքներ են եղել և մեծ դեր են խաղացել մեր ժողովրդի  կյանքում: Նախահայկական շրջանում, Վանը հայկական լեռնաշխարհում (պատմական Հայաստան) կազմավորված հայկական (Նաիրյան) ցեղերի առաջին պետության՝ Ուրարտուի մայրաքաղաքն էր և իբրև այդպիսին, չի կարող իր տեղը չգրավել հայոց մայրաքաղաքների համաստեղության մեջ:

Վան քաղաքը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 9-րդ դարի առաջին կեսում: Հնագույն այդ շրջանում կոչվում էր Տուշպա: Իսկ քաղաքը Ուրարտական պետության կենտրոնական շրջանի՝ Բիայնա երկրի անունով հայերը կոչել են Վան: Վան անունը ուղղակի համարում են Բիայնայի հայկական տառադարձությունը և նշանակում է “Ապրելու տեղ, բնակավայր”, այդ պատճառով էլ Վան բառի հետ Հայաստանում առաջացել են բազմաթիվ բնակավայրերի անուններ (Երվանդավան, Արշակավան, Վանեվան և այլն): Վանը կոչել են նաև Շամիրամակերտ կամ Շամիրամաշեն՝ Ասորեստանի Շամիրամ թագուհու անունով: Վանի թագավորության նվաճումները սկսվեցին Մենուա I-ի ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. 810-786թթ.) և շարունակվեցին մոտ կես հարյուրամյա: Մենուան գրավեց հայկական ցեղերով ապրող՝ Վանա և Ուրմիա լճերի միջև ընկած երկրամասերը, ինչպես նաև Եփրատ գետի պահպանողական շրջանները, որտեղ նա սարգել է տվեց նոր քաղաքներ, ամրություններ, դղյակներ, եկեղեցիներ, անցկացրեց ջրանցքներ: Վան մայրաքաղաքի մերձակայքում Մենուայի անցկացրած ջրուղին ուներ 72 կմ երկարություն, 4,5 մետր լայնություն, 1,5 մետր խորություն: Այն այժմ էլ պահպանվում է: Մենուայի որդու՝ Արգիշտի առաջինի օրոք մ.թ.ա. 786-764թթ. Վանի թագավորության զորքերը մտան Արարատյան դաշտ, որտեղ մ.թ.ա.782 թ. Արգիշտին հիմնադրեց Էրեբունի-Երևան բերդաքաղաքը, մ.թ.ա. 776թ. Արգիշտիխինիլի (Արմավիր) քաղաքը:

Մենք դեքտեմբերի 11-ին դասարանով գնացինք Էրեբունի թանգարան, տեղաշարժվեցինք շամը 11:00-ին: Այնտեղ շատ հետաքրքիր էր, մենք տեսանք շատ զարդեր, կարասներ, այնտեղ շատ գեղեցիկ էր: Նաև մեզ գործիքներ տվեցին և մենք փորեցինք լիքը հնագույն բաներ գտանք, Մառկը և Անրին գտան մեծ կավից կճուճ շատ լավն էր: Իդեփ բարձրացել ենք շատ վերև, վերևից տեսանք Երևանը, վերևից Երևանը շատ գեղեցիկ է մեզ շատ էր դուր եկել: Մեր օրըս էնտեղ շատ լավ անցավ,մենք այնտեղից վերադարձանք ժամը 14:00-ին:

Հայ ժողովուրդը կազմավորվել է ` Հայկական լեռնաշխարհում տարբեր ցեղերի միավորությանը, հայերը պատկանում են հնդեվրոպական լեզվաընտանիքին: Հայ ժողովրդի ծագման վերաբերյալ գոյություն ունեն մի քանի առասպելներ` հայերեն և ուրիշ լեզուներով:  Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն» գրքում բերված է Հայկի և Բելի առասպելը, որի համաձայն հայերի նախնի Հայկը ապստամբում է Բաբելոնի տիրակալ Բելի դեմ և հեռանալով Բաբելոնից դեպի Հայկական լեռնաշխարհ, իր գերդաստանով հաստատվում է այնտեղ, որը Հայկի անունով կոչվում է Հայք, իսկ նրա ժառանգները` հայեր:

Հայ ժողովրդի կազմավորման համար պետք էր, որ հայկական ցեղերը բարիշեին: Մ.թ.ա. 3-1 դարերում Հայկական լեռնաշխարհն ուներ բազմացեղ հայ բնակիչներ: Մ.թ.ա. 14-12 դարերում նրա հարավային և հարավ-արևմտյան մասում կային հայկական թագավորություններ: Դրանցից նշանավոր էր Հայասա պետությունը, Կումմախա մայրաքաղաքով: Նրան հարևան էր Խեթական թագավորությունը: Հայասայի արքաները պատերազմում էին խեթական պետության դեմ և մ.թ.ա. 14-րդ դարից Հայասայի արքաները մի շարք հաղթանակներ տարան խեթական պետության դեմ:

Հարևան Ասորեստանի սեպաձև արձանագրություններում հիշատակվում էր հայկական Նաիրի ցեղի մասին, Նաիրիի մեջ էր մտնում նաև Բիայնա երկիրը՝ Տուշպա (Վան) կենտրոնով: Մ.թ.ա. մոտ 2-րդ դարի վերջին Թորգոմի տան սերունդները Արամի գլխավորությամբ  շարժվել են արևելք և տարածվել գրեթե ամբողջ հայկական լեռնաշխարհում, իրենց ենթարկելով մյուս հայկական ցեղերին: Ըստ Մովսես Խորենացու հայ անունը առաջացել է Հայկ նահապետի, իսկ Արմենիա անվանումը Արամի անուններից: