Posted in РУССКИ ЯЗЫК

Вопросы наизнанку

  1. Прочитайте сказку.
  2. Выполните упражнения.

Запомните!

Слова, с твёрдыми согласными на конце, во множественном числе имеют окончание -ы.
Слова, с мягкими согласными на конце: буквы г, к, х и шипящие ж, ш, щ, ч имеют во множественном числе окончание — и.
Например: сад—сады, стена — стены, конь — кони, ель — ели, кошка — кошки.

  1. Образуй множественное число от существительных с основой на г, к, х и шипящие ж, ш, щ, ч.

Сапог-сапоги, петух-петухи, флаг-флаги, ёж-ежи, морж- моржи , пирог-пироги , кубик-кубики , орех-орехи , ёрш-ерш , вещь-вещи , мальчик-мальчики , внук- внуки, грач-грачи, мяч-мячи, плащ-плащи.

2. Напиши пять предложений с любыми из этих существительных во множественном числе.

Уутром запели петухи․ Мы собираем орехи․ Мальчики играли во дворе․ Бабушка пекла пироги․ Туристы собирали вещи․

3. Прочитай предложения. Обрати внимание на выделенные слова. Определи их число.

1) Корова даёт только свежее молоко․–ед. ч. 2) На нашей улице проложили новый асфальт. ед. ч.  3) Пчеловоды собрали душистый мёд.- ед. ч. 4) У нас на участке повесили новые качели. -мн. ч.  5) Папа подаил сыну электронные часы. – мн. ч.  6) Мы подарили нашей маме духи– мн. ч.

В русском языке есть имена существительные, которые употребляются или только в единственном, или только во множественном числе, например: молодёжь, щавель, свёкла — ед. ч.; грабли, вилы, счёты — мн. ч.

TEST 14

Երկուշաբթի առավոտյան Թոմն իրեն շատ դժբախտ զգաց: Նա միշտ իրեն դժբախտ էր զգում, որովհետև այդ օրով էին սկսվում մի նոր շաբաթվա տանջանքները դպրոցում: Նա այդ օրը ցանկանում էր, որ ընդհանրապես կիրակի չլիներ. գերության մեջ լինելը դրանով ավելի ատելի էր դառնում: Թոմը պառկած մտածում էր: Հանկարծ նա ցանկացավ հիվանդ լինել. Այդպիսով կարող էր դպրոց չգնալ և տանը մնալ: Այստեղ ինչ–որ անորոշ հնարավորություն կար: Նա ինքն իրեն ստուգեց: Ոչ մի տեղը չէր ցավում: Նորից ստուգեց: Այս անգամ թվաց, թե փորացավի նշաններ կան, և նա դրանց հետ որոշակի հույս կապեց: Բայց շուտով այդ նշանները թուլացան և հետզհետե ամբողջովին անհետացան: Թոմը նորից սկսեց մտածել: Հանկարծ մի նոր բան հայտնաբերեց: Վերևի ատամներից մեկը շարժվում էր: Դա արդեն մեծ բախտ էր: Որպես սկիզբ նա ուզում էր տնքալ, երբ մտածեց, որ եթե սկսի այդ պատճառաբանությամբ, մորաքույրն այդ ատամը կքաշի, և դա ցավ կպատճառի: Նա որոշեց ատամը պահել որպես պահեստային  ցավ և ուրիշ պատրվակ գտնել: Որոշ ժամանակ ոչ մի բան չգտավ, հետո հիշեց բժշկի պատմած մի հիվանդության մասին, որ մեկին մի քանի շաբաթով անկողին էր գցել՝ միաժամանակ սպառնալով մատի կորստով: Նա վերմակի տակից հանեց ոտքը սկսեց ուսումնասիրել վիրավոր մատը:  Բայց այդ հիվանդության նշանները չգիտեր: Այնուամենայնիվ արժեր փորձել, և նա սկսեց եռանդով տնքալ: Իսկ Սիդը շարունակում էր անտեղյակ մնալ ու քնել: Թոմն ավելի խորը տնքաց, և նրան թվաց, որ մատն իրոք ցավում է: Ոչ մի արձագանք Սիդի կողմից: Մինչ այդ Թոմի շունչը կտրվեց: Նա մի փոքր հանգստացավ, ուժ հավաքեց ու տնքոցների հիանալի մի շարք արձակեց: Սիդը շարունակում էր խռմփալ: Թոմի համբերությունն սպառվեց: Նա կանչեց՝ Սի՜դ, Սի՜դ, և եղբորը շարժեց: Դա ազդեց, և Թոմն սկսեց դարձյալ տնքալ: Սիդը հառաչեց, ձգվեց, հենվեց արմունկին և Թոմին նայեց: Թոմը շարունակում էր տնքալ: Սիդը ձայնեց նրան. 

– Թո՜մ, լսի՜ր, Թո´մ: 

Պատասխան չկար: 

– Լսի՜ր, Թո´մ, ի՞նչ է պատահել, Թո´մ: 

Նա շարժեց եղբորը՝ մտահոգ նայելով դեմքին: 

– Թո՜ղ, Սի´դ, հանգիստ թող ինձ: 

– Ի՞նչ է պատահել, Թո´մ, գնա՞մ, մորաքրոջը կանչեմ: 

– Ո՜չ, հարկավոր չէ. գուցե կամաց–կամաց անցնի, ոչ մեկին մի՛ կանչիր: 

– Բայց ես պարտավոր եմ: Այդպես մի տնքա, Թո´մ, սարսափելի է: Ինչքա՞ն ժամանակ է, որ դու այդ վիճակում ես: 

– Ժամե՜ր, ա՜խ, ինձ ձեռք մի´ տուր, Սի´դ:
Բայց Սիդը իր հագուստները վերցրել ու գնացել էր մորաքրոջը կանչելու:  Այժմ Թոմն իսկապես տառապում էր. այնպես լավ էր նրա երևակայությունն աշխատում, և այնքան բնական էին նրա տնքոցները:

. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը: 

      դժբախտ  

      շաբաթվա 

      փորձել

      համբերությունն 
2. 
Գրի´ր տրված բառերի հականիշները.
    
ա/ դժբախտ-բախտավոր
    
բ/ ատելի–սիրելի
   
գ/ հիվանդ-առողջ
   
դ/անհետանալ–հայտնվել

3.Ի՞նչ է նշանակում տեքստում հանդիպող հետզհետե  բառը:   

     ա/ աստիճանաբար
     
բ/   կարգին
     
գ/ ավելի ուշ
     
դ/շատ ուշ 

4.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված տեսակը.   

ա/ դժբախտ–պարզ
բ/ փորացավ–բարդ
գ/ մորաքույր–բարդ
դ/ հիվանդություն–ածանցավոր 

5.Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված. 

ա/ վերմակ–ածական
բ/  նշան–գոյական
գ/ ատամ–գոյական
դ/ դպրոց–գոյական  

6.Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական:
  
Սիդը իր հագուստները վերցրել ու գնացել էր մորաքրոջը կանչելու:
ա/ հագուստները
բ/ մորաքույրը
գ/ Սիդը 
դ/ իր 

7.Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և բացականչական  նախադասություն:
Նա կանչեց՝ Սի՜դ, Սի՜դ, և եղբորը շարժեց։ 

Երկուշաբթի առավոտյան Թոմն իրեն շատ դժբախտ զգաց։

8.Հոմանիշ զույգերից  ո՞րն է սխալ.
ա/ մտածել–մտորել
բ/փնտրել – որոնել
գ/ լսել – ականջ դնել
դ/բնական – արհեստական 

9.Վերնագրի´ր տեքստը: 

Թոն Սոյերի Արկածները


 10.
Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց են  թողած կետադրական նշաններ:    

  Լրացրո՛ւ  դրանք: 

Սիդը հառաչեց, ձգվեց, հենվեց արմունկին և Թոմին նայեց:

11.Գրի´ր  մեկ բառով.
ա/ մոր քույրը–մորաքույր

բ/ միտք անել–մտածել
գ/ ման գալ–փնտրել 

դ/ որոշում կայացնել–որոշել

12.Ինչո՞ւ էր երկուշաբթի օրերը Ջելսոմինոն իրեն դժբախտ զգում: 

Որովհետև այդ շաբաթվա տանջանքներըն էին սկսվում դպրոցում

13.Թոմն ինչո՞ւ չէր սիրում կիրակի օրերը: Տեքստում ընդգծի՛ր այդ հատվածը: 

Նա այդ օրը ցանկանում էր, որ ընդհանրապես կիրակի չլիներ. գերության մեջ լինելը դրանով ավելի ատելի էր դառնում: 
 

14.Ինչո՞ւ էր Թոմն ուզում հիվանդ լինել:  

Որ դպրոց չգնար: 

15.Թոմը որոշեց սկզբից չասել ատամի մասին, որովհետև ̀
ա/ հարմար չէր գտնում նման պատճառաբանությունը
բ/պահում էր որպես պահեստային ցավ
գ/չէր մտածել այդ մասին
դ/ մի անգամ արդեն նման պատճառաբանություն արել էր